Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (Debt-to- Equity Ratio): công thức, ý nghĩa trong phân tích cơ cấu vốn

Thời gian đọc: 8 phút
Quản trịBài viết
23/07/24 21:04:44 | Lượt xem: 133
Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu

Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (D/E Ratio) đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá khả năng thanh toán nợ, mức độ rủi ro tài chính và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Hiểu rõ về D/E Ratio là chìa khóa để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt, xây dựng chiến lược huy động vốn phù hợp và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động doanh nghiệp.

Cùng SlimCRM tìm hiểu tất tần tật về hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu qua bài viết sau bạn nhé!

Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu là gì?

Tỷ lệ Nợ trên Vốn Chủ Sở Hữu (Debt-to-Equity Ratio - D/E Ratio) là một chỉ số tài chính quan trọng được sử dụng để đánh giá đòn bẩy tài chính (financial leverage) của doanh nghiệp, tức là mức độ doanh nghiệp sử dụng vốn vay để tài trợ cho hoạt động kinh doanh so với nguồn vốn tự có.

Tỷ lệ D/E được tính bằng cách chia Tổng Nợ Phải Trả (Total Liabilities) của công ty cho Vốn Chủ Sở Hữu (Shareholder Equity)

Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu là gì?
Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu là gì?

Công thức tính tỷ lệ D/E

Cách tính hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu như sau:

Tỷ lệ D/E = Tổng Nợ Phải Trả / Vốn Chủ Sở Hữu

Trong đó:

  • Tổng Nợ Phải Trả: Bao gồm tất cả các khoản nợ của doanh nghiệp, thường được tìm thấy trên bảng cân đối kế toán.
  • Vốn Chủ Sở Hữu: Thể hiện tổng tài sản do chủ sở hữu góp vốn hoặc lợi nhuận tích lũy lại, là một dạng biến đổi của phương trình cân bằng kế toán: Tổng Tài Sản = Nợ Phải Trả + Vốn Chủ Sở Hữu

Lưu ý:

  • Bảng cân đối kế toán có thể chứa một số khoản mục không hoàn toàn được phân loại là nợ hay vốn chủ sở hữu theo nghĩa truyền thống (ví dụ như lợi nhuận/lỗ giữ lại, tài sản vô hình hoặc điều chỉnh quỹ hưu trí). Do đó, để đánh giá chính xác mức độ phụ thuộc vào nợ của doanh nghiệp, cần nghiên cứu thêm các thông tin khác.
  • Để có cái nhìn tổng quan hơn và thuận tiện cho việc so sánh, các nhà phân tích thường điều chỉnh tỷ lệ D/E. Bên cạnh đó, họ còn đánh giá tỷ lệ D/E kết hợp với các tỷ lệ đòn bẩy ngắn hạn, các chỉ số khả năng sinh lời và dự báo tăng trưởng của doanh nghiệp.
Cách tính hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu
Cách tính hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu

Có thể bạn quan tâm: 14 mẫu excel phân tích chỉ số tài chính doanh nghiệp

Ý nghĩa của tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu khi phân tích cơ cấu vốn

Tỷ lệ D/E phản ánh mức độ nợ mà doanh nghiệp sử dụng so với giá trị tài sản thực (tài sản sau khi trừ đi các khoản nợ phải trả). Nợ vay cần phải được hoàn trả hoặc tái cấp vốn, đi kèm với chi phí lãi vay thường xuyên và có thể làm suy giảm hoặc mất giá trị vốn chủ sở hữu trong trường hợp doanh nghiệp vỡ nợ.

Do đó:

  • Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu cao: Thường được coi là rủi ro đầu tư cao. Điều này cho thấy cơ cấu nguồn vốn công ty phụ thuộc chủ yếu vào nguồn vốn vay.
  • Tăng trưởng nhờ vay nợ: Có thể giúp gia tăng lợi nhuận. Nếu mức lợi nhuận tăng thêm vượt quá chi phí vay nợ gia tăng, thì cổ đông sẽ được hưởng lợi. Tuy nhiên, nếu chi phí vay nợ vượt quá thu nhập tạo ra, giá cổ phiếu có thể giảm. Chi phí vay nợ và khả năng trả nợ của công ty có thể thay đổi theo điều kiện thị trường. Do đó, khoản vay được cho là thận trọng ban đầu có thể trở nên không có lợi nhuận trong những tình huống khác.

Lưu ý về Tỷ lệ D/E:

Biến động của nợ dài hạn và tài sản thường ảnh hưởng mạnh nhất đến tỷ lệ D/E vì giá trị của chúng thường lớn hơn so với nợ ngắn hạn và tài sản ngắn hạn. Để đánh giá khả năng đáp ứng các khoản nợ ngắn hạn (dưới 1 năm) của doanh nghiệp, cần kết hợp thêm các tỷ lệ khác, chẳng hạn như:

  • Tỷ lệ tiền mặt (Cash Ratio): Đánh giá tính thanh khoản ngắn hạn của doanh nghiệp.
  • Tỷ lệ thanh toán hiện hành (Current Ratio): Đánh giá khả năng đáp ứng các khoản nợ ngắn hạn bằng tài sản ngắn hạn.

Ví dụ về hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu

Ví dụ về tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu
Bảng cân đối kế toán Vinamilk quý I/2024

Chúng ta lấy công ty cổ phần sữa Việt Nam - Vinamilk làm ví dụ. Báo cáo tài chính của Vinamilk cho thấy tổng nợ phải trả khoảng 15,786 nghìn tỷ đồng và tổng vốn chủ sở hữu là 35,867 nghìn tỷ đồng (Số liệu BCTC ngày 31/03/2024).

Áp dụng công thức:

Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu (D/E) = 15,786/35,867 = 0.44

Tỷ lệ D/E thấp cho thấy Vinamilk đang sử dụng chủ yếu vốn chủ sở hữu để tài trợ cho hoạt động kinh doanh, thay vì phụ thuộc nhiều vào vốn vay. Điều này phần nào thể hiện mức độ rủi ro tài chính thấp, an toàn tài chính cao và khả năng thanh toán nợ tốt. Tuy nhiên, để có bức tranh toàn cảnh về sức khỏe tài chính của Vinamilk, cần kết hợp thêm các chỉ số khác như khả năng sinh lời, hiệu quả sử dụng vốn

Hạn chế của tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu

Cần phân tích theo ngành nghề

Mỗi ngành nghề có đặc thù riêng về nhu cầu vốn và tốc độ tăng trưởng. Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu "bình thường" ở một ngành có thể là dấu hiệu rủi ro ở một ngành khác.

Ví dụ:

  • Ngành tiện ích (Utilities): Thường có tỷ lệ D/E cao do đặc thù cần đầu tư lớn, lợi nhuận ổn định và vay nợ với lãi suất thấp.
  • Ngành hàng tiêu dùng thiết yếu (Consumer Staples): Cũng có xu hướng tỷ lệ D/E cao.

Thiếu thống nhất giữa nợ và vốn chủ sở hữu

Định nghĩa về nợ và vốn chủ sở hữu không hoàn toàn thống nhất giữa các nhà phân tích. Ví dụ: Cổ phiếu ưu đãi (Preferred Stock):

Một mặt, cổ phiếu ưu đãi được coi như vốn chủ sở hữu vì cổ tức ưu đãi không phải nghĩa vụ bắt buộc. Mặt khác, cổ phiếu ưu đãi xếp sau nợ nhưng trước cổ phiếu phổ thông khi thanh lý công ty.

Do tính chất ổn định của cổ tức ưu đãi, mệnh giá cố định và quyền thanh lý khiến cổ phiếu ưu đãi giống như một dạng nợ. Việc phân loại cổ phiếu ưu đãi vào nợ hay vốn chủ sở hữu sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ D/E:

  • Nếu tính là nợ: Tỷ lệ D/E tăng, khiến công ty trông “rủi ro” hơn.
  • Nếu tính là vốn chủ sở hữu: Tỷ lệ D/E giảm, khiến công ty trông “an toàn” hơn.

Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu bao nhiêu là an toàn?

Thông thường, tỷ lệ D/E dưới 1 được xem là an toàn, tỷ lệ D/E từ 2 trở lên có thể được coi là rủi ro.

Tuy nhiên, thực tế là không có tỷ lệ D/E cố định nào là “hoàn hảo” cho mọi doanh nghiệp. Mức độ chấp nhận rủi ro và đặc thù của từng ngành nghề mới quyết định tỷ lệ D/E phù hợp.

Các ngành như tiện ích, hàng tiêu dùng thiết yếu, ngân hàng thường có tỷ lệ D/E cao hơn do đặc điểm hoạt động. Ngược lại, tỷ lệ D/E quá thấp cũng có thể là dấu hiệu tiêu cực. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang bỏ qua những lợi thế của vay nợ, chẳng hạn như tối ưu hóa thuế (chi phí lãi vay được khấu trừ thuế, trong khi lợi nhuận chi trả cổ tức phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp và cá nhân).

Như vậy, bài viết đã cung cấp cho các bạn những kiến thức cơ bản về Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (D/E Ratio), bao gồm công thức tính toán, ý nghĩa và ứng dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp ích cho các bạn trong việc đánh giá sức khỏe tài chính và đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt.

Tham khảo: Investopedia

Viết bình luận

SlimCRM - phần mềm quản lý